توصيه هاي تغذيه اي
|
اين
سؤالى است كه اگر بدانيم برخى
خوراكى ها براى سلامت ما مضرند
اهميت بيشترى پيدا مى كند. در
پژوهشى كه اخيراً منتشر شده
آمده است كه حدود 37 درصد افراد
چاق مقدار مصرف چربى خود را
كمتر از مقدار واقعى گزارش مى
كنند.
در
پژوهش هاى ديگرى هم اين نكته
يافت شده است كه مردم معمولا
مقدار دريافت غذايى خود را
كمتر از ميزان واقعى برآورد مى
كنند. بنابراين هر قدر
كارشناسان بيشتر در مورد كاهش
چربى در رژيم غذايى به مردم
هشدار دهند، بيشتر امكان دارد
كه آنان ميزان مصرف خود را كم
گزارش كنند تا اينكه واقعاً
مصرف خود را كم كرده باشند. در
حقيقت اين يك مشكل روانشناختى
است. با اين حال كارشناسان
نبايد دست از تلاش براى آگاه
كردن مردم از نقش رژيم پرچربى
در ايجاد بيمارى هاى قلبى و
سرطان ها بردارند. |
|
گوشت
قرمز بطور متوسط كلسترول بيشترى
نسبت به گوشت مرغ يا ماهى ندارد و
منبع مهمى نيز براى آهن است، اما
در ضمن گوشت قرمز مقادير بيشترى از
چربى هاى اشباع شده دارد كه تأثير
بيشترى در افزايش كلسترول خون
نسبت به مقدار كلسترول خوراكى
دارد. البته طبق آخرين مطالعات
انجام شده ، مردم عادى مى توانند
حداكثر 150 گرم گوشت قرمز لخم در روز
براى 7-5 روز در هفته مصرف كنند بدون
آنكه نگران عوارض آن باشند.
دقت
كنيد كه بايد قبل از طبخ، چربى هاى
اضافى را از گوشت پاك كنيد و از
مصرف سس هاى چرب يا ساير روغن هاى
افزودنى به غذا اجتناب كنيد. به
اين ترتيب مى توان هم از پروتئين
خوب گوشت قرمز و هم از مواد معدنى
آن مانند آهن بهترين استفاده را
برد. آهن براى پيشگيرى از كم خونى
لازم است. |
|
با
اينكه مصرف مقادير زياد چربى در
رژيم غذايى با ابتلا به بيمارى هاى
قلبى عروقى ارتباط دارد، اما هيچ
متخصصى توصيه به حذف چربى از رژيم
غذايى نمى كند چون برخى از انواع
چربى براى سلامتى انسان ضرورى
هستند. توصيه فعلى آن است كه
حداكثر 30% انرژى غذايى بايد از
چربى ها تأمين شود يعنى حدود 80 تا
100 گرم چربى خالص در روز براى يك
فرد متوسط. بايد توجه داشت نوع
چربى مصرف شده مهمتر از ميزان آن
است، بدين ترتيب كه برخى انواع
چربى هاى اشباع شده با افزايش خطر
بيمارى هاى قلبى عروقى مرتبط
هستند. روغن هاى جامد از اين گونه
چربى هستند. ميزان كلسترول غذا
بسيار مورد اختلاف متخص صين است و
در حالى كه عده اى آن را چندان مؤثر
نمى دانند عده اى ديگر آن را بسيار
با اهميت مى دانند ولى هنوز پاسخ
قطعى در مورد نقش آن داده نشده
است، در هر صورت فعلا ترجيح بر آن
است كه آن را هم محدود كنيم.
كلسترول در زرده تخم مرغ، پوست مرغ
و بمقدار كمتر در گوشت وجود دارد.
همانطور كه مى دانيد چربى بسته
فشرده انرژى است بطورى كه هر گرم
از چربى حدود 9 كيلوكالرى انرژى
دارد و در مقابل هر گرم پروتئين يا
تركيبات قندى به ازاء هر گرم حدود 4
كيلوكالرى انرژى توليد مى كنند.
بنابراين
اگر قصد لاغر شدن داريد بهتر است
از چربى هاى مضر صرف نظر كنيد تا
سريع تر به نتيجه برسيد. |
|
مطالعات
همه گير شناختى (اپيدميولوژيك) در
سال هاى اخير اثرات مفيدى در
پيشگيرى از بيمارى هاى قلبى و
سرطان را براى موادى بنام
فلاوونوئيدها نشان داده اند. چاى
يكى از منابع مهم اين مواد است و
نيز انواع شكلات بخصوص شكلات تيره
از منابع سرشار فلاوونوئيدها
هستند. البته نوع فلاوونوئيد
موجود در چاى با شكلات متفاوت است
و با اينكه ميزان اين ماده در
شكلات بيشتر از چاى است، اما به
علت ارزان تر و خوشايندتر بودن،
چاى اهميت بيشترى در رژيم غذايى
افراد دارد. با اينحال اثر شكلات
بيشتر در رژيم غذايى جوانان قابل
توجه است. البته بايد به خطرات
ناشى مصرف بيش از حد تنقلاوى شكلات
به ويژه تشديد آسم، پوسيدگى دندان
و تأثيرات قلبى عروقى آنها توجه
داشت. همچنين مصرف زياد چای به
ويژه بلافاصله پس از غذا به سبب
جلوگيری از جذب آهن و بروز
مخونی توصيه نمی شود. |
|
مصرف
ويتامين ث به خاطر نقشى كه در رشد و
سلامت بافت هاى بدن به خصوص در
استخوان،
دندان،
لثه، رباط ها و رگ هاى خونى دارد و
نيز نقشى كه در افزايش توانايى بدن
در مقابله با عفونت ها و تنش ها و
كمك به جذب راحت تر آهن غذا و
پيشگيرى از كم خونى فقر آهن دارد
و
نيز نقش احتمالى آن در پيشگيرى از
پيرى زودرس و سرطان، امروزه بيش از
پيش مورد توجه
پزشكان
و عموم مردم قرار` گرفته است،
بطورى كه برخى از متخصصين توصيه مى
كنند مقدار توصيه شده مصرف آن بايد
بيشتر از گذشته باشد.
اين
ويتامين در سبزيجات و ميوه ها به
خصوص مركبات يافت ميشود. ليمو،
پرتقال، توت فرنگى، كيوى، دارابى،
گوجه فرنگى، فلفل دلمه اى و كلم
بروكلى از جمله مواد سرشار از
ويتامين ث هستند. آخرين توصيه
متخصصين مصرف روزانه حداقل 5 مورد
از ميوه ها و سبزيجات است.
البته
مادران باردار يا شيرده و سيگارى
ها به مقادير بيشترى از اين
ويتامين نسبت به افراد عادى نياز
دارند.
ويتامين
ها تركيباتى شيميايى هستند كه
براى كاركرد درست بدن ضرورى اند.
بعضى از آنها مانند ويتامين ث چون
در بدن ذخيره نمى شوند لازم است كه
بطور روزانه مصرف شوند. بعضى افراد
مقادير
زيادى از قرص ها يا اشكال ديگر
دارويى ويتامين ث را مصرف مى كنند
چون فكر مى كنند كه براى سلامتى
شان مفيد است و آنها را از برخى
بيمارى ها مانند سرماخوردگى حفظ
مى كند. اما هنوز هيچ مدرك معتبر
علمى در اين مورد بدست نيامده است
و مصرف زياد ويتامين ث ممكن است
باعث تهوع، دل درد، اسهال و شايد
سنگ هاى كليه بشود. بنابراين از
مصرف خودسرانه و بدون تجويز پزشك
اين قرص ها خوددارى كنيد. |
|
كافئين
ماده اى موجود در قهوه، برخى
نوشابه ها و به مقدار متری در
چاى است كه تاكنون اثرات زيانبارى
براى آن شناخته شده است. كافئين
باعث تحريك سيستم عصبى مى شود و از
سوى سازمان بهداشت جهانى به عنوان
ماده اى اعتيادآور شناخته شده است.
از طرفى اثراتى هم روى سيستم قلبى
عروقى دارد. هر چند ميزان كافئين
موجود در يك فنجان چاى يا قهوه
براساس نوع و طرز تهيه آن ها فرق مى
كند حداكثر ميزان مصرف مجاز
شناخته شده روزانه آن 150 ميلى گرم
تعيين شده است. اخيراً شواهدى از
احتمال بروز اختلالاتى در جنين
مادران باردار و حتى سقط جنين در
زنانى كه حين باردارى زياد كافئين
مصرف كرده اند گزارش شده است و
پزشكان توصيه مى كنند كه مادران
باردار حتى الامكان از مصرف بيش از
حد چاى و قهوه خوددارى كنند. |
|
معمولا
هرچه مسن تر شويد چند كيلو اضافه
وزن پيدا خواهيد كرد. اما اگر اين
اضافه وزن
از
30% وزن ايده آل شما بيشتر شود شما
چاق محسوب شده و در معرض خطر
بسيارى از
بيمارى
ها از جمله بيمارى هاى قلبى -
عروقى، سرطان، ديابت (بيمارى قند)
و مشكلات مفصلى - استخوانى به ويژه
در زانو، كمر و لگن قرار خواهيد
گرفت. بر طبق آمار منتشره اخير،
حدود 40 درصد جمعيت كشور اضافه وزن
داشته يا چاق هستند.
هرقدر
ميزان غذاهاى مصرفى از نياز
روزانه فرد براى فعاليت و ورزش
بيشتر باشد، غذاى جذب
شده
اضافى به صورت چربى در بدن ذخيره
شده موجب اضافه وزن و چاقى مى شود.
البته عوامل ارثى، محيطى، روانى و
غيره نيز در بروز چاقى مؤثر هستند.
چاقى را براساس يك فرمول با تقسيم
كردن وزن فرد برحسب كيلوگرم بر
مجذور قد فرد برحسب متر به عنوان
شاخص توده بدن اندازه گيرى مى كنند.
اگر
شاخص توده بدن بين 20 تا 25 باشد
طبيعى است ولى اگر بين 25 تا 30 باشد
شخص چاق محسوب مى گردد.
براى
درمان چاقى تركيبى از رژيم غذايى و
ورزش بهترين نتيجه را دارد و
استفاده از داروها و ساير روش ها
به دليل عوارض جانبى توصيه نمى
شوند. مصرف غذاى كمتر، كاهش ميزان
چربى غذا، مصرف بيشتر ميوه ها و
سبزيجات و ورزش كردن منظم حداقل
نيم ساعت در روز در كاهش وزن اضافى
و برقرارى وزن مناسب بسيار مؤثرند.
پياده روى تند ورزشى است كه در همه
جا قابل انجام است. |
|
مصرف
ويتامين ب و پيشگيرى از ناهنجارى
هاى جنينى
پژوهش
هاى گذشته نشان داده اند كه مصرف
قرص هاى تقويتى حاوى اسيد فوليك كه
نوعى از
ويتامين
هاى گروه ب است در دوران باردارى و
قبل از آن، در كاهش موارد بروز
برخى ناهنجارى ها در جنين تأثير
دارد.
اخيراً
پژوهشگران اين موضوع را مجدداً در
چين مورد بررسى قرار داده اند آنها
به زنان دو منطقه شمالى و جنوبى
چين كه به ترتيب ميزان بروز
ناهنجارى هاى جنينى در آنجا زياد و
كم بود توصيه
كردند
تا از هنگام معاينات پيش از ازدواج
تا ماه سوم اولين حاملگى خود
روزانه يك قرص حاوى
400
ميكروگرم اسيد فوليك به تنهايى
مصرف كنند.
پس
از بررسى فرزندان بيش از 130 هزار زن
كه قبل و حين باردارى قرص ها را
مصرف كرده بودند با فرزندان بيش از
117000 زن كه چنين قرص هايى را مصرف
نكرده بودند نتيجه گيرى كردند كه
مصرف قرص هاى اسيد فوليك به طور
قابل توجهى هم در مناطق شمالى و هم
در مناطق جنوبى موجب كاهش بروز
جنين هاى دچار ناهنجارى شده بود.
لازم
به ذر است اگر مادران شور ما در
دوران بارداری به مراز
بهداشتی _ درمانی مراجعة
منظم داشته باشند و تحت مراقبت
قرار گيرند ممل های غذايی و
توصيه های مناسب به آنان ارائه
ميگردد. |